Muhammet Sevim » CSS3 ve güzellikleri · Dijital Medya Tasarımı, Web standartları (CSS/XHTML) ve dünyada olup bitenler üzerine…

20.06.06

CSS3 kulislerde konuşula dursun, tasarımcılar CSS3′ün getirdiği yeniliklerle gelen kolaylıkları kullandıkları günü hayal etmeye devam ediyorlar. Gerçi CSS ve tasarımcı dostu tarayıcımız Firefox bazı yeni özellikleri şimdiden getirmiş olsa da (örneğin: CSS3 ile gelecek olan border-radius özelliğini moz-border-radius olarak Firefox’ta şimdiden kullanabiliyoruz), en azından sorunlu ‘tarayıcımız’ Internet Exporer’ın da bu özellikleri anlayabileceği gün için biraz daha beklememiz gerekiyor.

Peki nedir bu yeni özellikler? Aslında hepimiz bir çoğunu uzun zamandan beri kullanmamıza rağmen, kullanabilmek için ‘bin dereden su getiriyoruz’. Haydi, ileriki günlerde sahip olacağımız bu özelliklerden bazılarına beraber göz atalım.

Resimleri kenar olarak atama (border-image)

CSS3 ile öğelere atadığımız kenarlıklara (border) pek güzel yenilikler geliyor. Bunlardan biri ‘border-image’. Bu yeni ve hoş özellik ile istediğimiz herhangi bir resmi öğelere kenarlık olarak atayabiliyor, yüksekliklerini belirleyebiliyoruz.

Yukarıdaki örnekte olduğu gibi, CSS’in 3. versiyonu ile istediğimiz bir resmi herhangi bir öğeye kenarlık olarak atayabileceğiz.

Kenar köşelerini ovallaştırma (border-radius)

CSS3 ile gelen muazzam yeniliklerden biri de öğenin kenarlıklarını ovallaştırma özelliği. Bu özellik ile herhangi bir öğenin istediğimiz bir kenarını ovallaştırma şansına sahip olacağız.
Tarayıcımız Firefox, bu özelliğe şimdiden alışmamız için şimdiden kısmen destekliyor bile. Özelliği aşağıdaki gibi kullanmamız mümkün:
.isim { border: 1px solid #333; -moz-border-radius:10px; } .isim2 { border:1px solid #000; -moz-border-radius-topleft:10px; -moz-border-radius-bottomright:10px; }

Kenarlara birden çok renk atama (border-color)

Aşağıdaki örneği görebilmek için Firefox tarayıcısını indirin!

Hiç de fena görünmüyor değil mi?

Gördüğünüz gibi, CSS3′ün farklı ve pek yararlı bir özelliği de, örneğin 8 piksellik bir kenarın her pikseline istediğimiz rengi verebilmemiz. Bu özelliğin yardımıyla rengarenk kenarlar oluşturabileceğiniz gibi, rengi pikselden piksele açarak artalan efektli kenarlar oluşturabilirsiniz.
Tarayıcımız Firefox ile bu özelliği aşağıdaki kullanım şekliyle şimdiden kullanmanız mümkün;

.isim { border: 6px solid #000; -moz-border-top-colors: #555 #666 #777 #888 #999 #000 ; }

Arkaplan boyutunu belirleme (Background-size)

CSS3 ile gelen yenilikler tabii ki sadece kenarlık cephesinde değil. Yeni ve yararlı özelliklerden bir diğeri ise arkaplan boyutunun belirlenebilmesi.
Bu yararlı özelliğin yardımı ile, örneğin 100×100 piksel boyutlarındaki bir resmi, 50×50 pixel boyutlarında arkaplan olarak atamanız mümkün olacak.
Kullanabilmek için biraz beklememiz gerekecek olan özelliği ileriki zamanlarda şu şekilde kullanacağız;
.isim { background-size: 200px 50px; background:#333; }

Birden fazla arkaplan

Bu pek güzel özellik ile, herhangi bir öğeye birden fazla arkaplan öğesi ekleyebilme şansına sahip olacağız. Arkaplanları ise arada virgül (,) kullanarak belirleyeceğiz.
.isim { background:url('birinciresminadresi') no-repeat left, url('ikinciresminadresi') no-repeat right; }

Renk opaklığını belirleme (Opacity)

Diğer bir muazzam özellik ise, herhangi bir öğeye atadığımız rengin transparanlık oranını belirleyebilmemiz.
Opacity
Özelliğin yardımıyla, herhangi bir grafik işleme programında bolca kullandığımız ‘Alpha’ veya ‘Transparency’ özelliğini CSS üzerinden istediğimiz öğeye atayabileceğiz.

Metinleri birden fazla sütuna paylaştırma

Bu muazzam özelliğin yardımıyla, herhangi bir metni birden fazla sütuna paylaştırabileceğiz.
Aşağıdaki örneği görebilmek için Firefox tarayıcısını indirin!

Tarayıcımız Firefox’un ‘-moz-’ kullanımıyla desteklediği özelliğin yardımı ile, istediğimiz bir metni sütunlara dağıtabiliyoruz. Sütunları istediğimiz bir genişlik ile belirleyebileceğimiz gibi, herhangi bir sütun sayısı ile de belirleyebiliyoruz.

.isim { width:300px; -moz-column-count: 2; -moz-column-gap: 10px; } .isim2 { width:300px; -moz-column-width: 140px; -moz-column-gap: 10px; }
Yukarıdaki örnek kodlarda dikkatinizi çekmiş olan ‘-moz-column-gap’ ile sütunların arasındaki boşluğun genişliğini belirliyoruz.
3. versiyon CSS’in getireceği bazı güzelliklerden bahsettik. Bu özelliklerin ne zaman gelecekleri ve tarayıcıların (özellikle Internet Explorer’ın) ne zaman tam olarak destekleneceğini tam olarak bilemesek de, geldikleri zaman işe yarayacak olan özellikler olacaklarını görmüş olduk.

Son güncelleme: 23 Haziran 2006, 14:10

del.icio.us'a gönder

Yorumlar

22 kişi yazı hakkındaki fikrini belirtmiş.

İlk teşekkür eden ben olayım.Çok güzel br haber.Sitelerimiz daha da güzelleşecek.

Süleyman Şentürk, 20.6.2006 tarihinde yazmış.

gerçekten harika ! renk opaklığını belirleme hadisesini kullanmıştım ; gerçekten çok hoş.firefox’u tebrik etmek gerekiyor herhalde bu durum karşısında , adamlar ne kadar ileri görüşlü :D

ntguzel, 21.6.2006 tarihinde yazmış.

(border-radius) özelliğine bayıldım doğrusu. :) Genel anlamdada hepsi hoş olmuş. Bu güzel çalışman için sana teşekkür ederim. Kolay gelsin.

Ali BEŞKAZALI, 22.6.2006 tarihinde yazmış.

Ellerine sağlık…

Hidayet Bayraktar, 22.6.2006 tarihinde yazmış.

Öncelikle böyle güzel bir tanıtım için teşekkürler.

Birden fazla arkaplan başlığı altında yapılan şey şu an kullandığımız kuralların üstüne yazma (overriding) ile aynı şey değil mi? Yani anladığım kadarıyla bu özellik ile birlikte bir elmente aynı kuralı ikinci bir defa tanımladığımızda, yani üstüne yazdığımızda, bunu üstüne yazma olarak algılamıyacak ta yeni bir background image olarak algılayacak. Bir de yine aynı başlık altında şöyle bir şey var:

Arkaplanları ise arada virgül (,) kullanarak belirleyeceğiz.

Ama verilen örnekte virgüllü bir kullanım yok.

Hüseyin Tüfekçilerli, 23.6.2006 tarihinde yazmış.

Eğer bu özellikleri çoğu tarayıcı desteklerse artık sadece not defterini kullanarak iyi siteler tasarlayabilicez. Bazı ufak işlemler için grafik programlarını açmaya da gerek kalmayacak.

TEŞEKKÜRLER

Batuhan Bayrakçı, 23.6.2006 tarihinde yazmış.

haberler süper :)

uzun zamandır eksikliğini hissettiğim özellikler yavaş yavaş kendini göstermeye başlamış. okudukça keyiflendim.

volkan, 23.6.2006 tarihinde yazmış.

@Hüseyin, tam olarak öyle değil. Örneğin benim bu sitede beyaz arkaplanda kullandığım gölge efektini üçe bölüp birkaç farklı div’de hazırladım. Öncelikle üst taraf, ve arkaplan resmi, orta bölümde tekrarlanan bölüm ve alt bölüm. Ama CSS3′teki birden fazla arkaplan ile bunların tümünü bir div içinde de hazırlayabiliriz. Yani demek istediğim, atadığımız arkaplanlar alt alta sıralanıyor, üst üste gelmiyor. Eskiden birden fazla div ile yaptığımız işi ileride tek div ile yapabileceğiz.

Benim hatam, uyarın için teşekkür ederim. Şu an düzgün durumda.

Muhammet Sevim, 23.6.2006 tarihinde yazmış.

Biraz yanlış anladın beni sanırım. Mesela şu an şöyle bir kullanım mevcut:
div {background-image: url(resim.png)} // ilk tanımlama
…
…
…
div {background-image: url(baska-resim.png)} // burada override yapıyoruz
CSS2′ye göre yukardaki kurallara göre div etiketlerimde baska-resim.png görünecektir. Ama yazdığın kadarıyla CSS3′te gelen bu özellik ile artık override yapamıyacağımız anlamı çıkıyordu. Noktalı virgülü virgüle çevirince bu karmaşa biraz düzeldi ama hala bir eksik var. Verdiğin örnek kod:
.isim { background:url(‘birinciresminadresi’) no-repeat left, background:url(‘ikinciresminadresi’) no-repeat right; }
yerine
.isim { background-image:url(‘birinciresminadresi’), url(‘ikinciresminadresi’);
background-repeat: no-repeat left, no-repeat right; }
olması gerkiyor. Daha fazla bilgi için şuraya bakabilirsiniz.

Etkileşimli çok güzel oluyor öğrendiklerimiz pekişiyor. :) Teşekkürler Muhammet Sevim ve Huseyin Tüfekçilerli.

mirturk, 23.6.2006 tarihinde yazmış.

Her şey iyi güzel de, IE kullanıcılarıyla adeta dalga geçmişsin gibi. Sırf bu özelliklerin nasıl olduğunu görmek için Firefox kurmak zorunda değilim ki. Özellikle bu yorumu kendi makinemden uzakta yazıyorken :) Keşke tüm özellikleri jpg dosyası halinde koysaydın.

slayerrrr, 23.6.2006 tarihinde yazmış.

@slayerrrr, ben de artık herkesin Firefox kullanmasının zamanı geldiğini bir kez daha hatırlatmak istedim. Neden mi dersin? En kolay cevap sanırım bu sayfadaki örnekleri görebilmen olacaktır. Firefox önceden davranıp bu özellikleri şimdiden kısmen desteklemeye başlıyor, ama biz CSS3 çıktığında bile IE’nin bu özellikleri ne zaman destekleyeceği konusunda kaygılar taşıyoruz..

[…] Şimdiye kadar en çok ilgi gören yazılar ‘Oğlum beni okula gönder‘, ‘CSS3 ve güzellikleri‘, ve ‘CSS Layout Rehberi‘ olmuş. […]

Muhammet Sevim* Web tasarımı üzerine » İlk ayın ilk istatistikleri, 24.6.2006 tarihinde yazmış.

Css3 yenilikleri, özellikle border-image ve border-radius çok hoşuma gitti. Keşke IE de bu yenilikleri destekleseydi yapılan tasarımların herkesde aynı olması çok daha güzel olurdu.